Wat ooit werd gepresenteerd als een snelle en slimme manier om boodschappen te doen, voelt voor een deel van de klanten inmiddels helemaal anders aan. De zelfscankassa’s van Albert Heijn zijn nog altijd populair, maar zorgen steeds vaker voor onverwachte, soms wat ongemakkelijke momenten tijdens het afrekenen, juist op de momenten dat je denkt snel klaar te zijn.
Volgens vaste klant Iris, die haar boodschappen vaak bij de supermarktketen doet, voelt het systeem soms “als een kansspel”. Daarmee bedoelt ze dat je nooit precies weet of je ineens wordt uitgekozen voor een steekproefcontrole, zelfs niet wanneer je netjes alles hebt gescand, je haast hebt en eigenlijk gewoon snel verder wilt met je dag.

Content:
Van gemak naar wachttijd
Het idee achter zelfscannen is helder: minder wachtrijen en meer vrijheid voor de klant, zodat je in je eigen tempo kunt afrekenen en je bezoek efficiënter wordt. In de praktijk blijkt dat echter niet altijd zo uit te pakken. Zodra de melding “Steekproef geselecteerd” op het scherm verschijnt, stokt de doorstroom even en ontstaat er direct een korte pauze bij de kassa, waardoor de rij soms onverwacht stilvalt.

Klanten die al klaarstaan met ingepakte tassen, moeten dan wachten op een medewerker die de controle uitvoert en de producten naloopt. “Je hoort dat piepje en weet dat je even geduld moet hebben,” vertelt Iris. Volgens haar gebeurt dat niet heel vaak, maar net vaak genoeg om je vaste winkelroutine te doorbreken, een klein oponthoud te veroorzaken en je planning een beetje in de war te schoppen.
Retailanalisten bevestigen dat steekproeven nodig zijn om het systeem betrouwbaar te houden en misbruik te voorkomen, vooral nu steeds meer mensen zelfscannen. Ze worden willekeurig uitgevoerd om te voorkomen dat artikelen per ongeluk niet worden geregistreerd, verkeerd worden gescand of bewust worden overgeslagen door klanten, hoe goedbedoeld de meeste winkelbezoeken ook zijn.
Elf producten per controle
Wanneer de steekproefmelding verschijnt, komt een medewerker naar de zelfscankassa om te helpen en het proces kort over te nemen. “Ze controleren meestal elf producten,” zegt Iris. Dat aantal lijkt volgens meerdere klanten een vaste regel te zijn, waardoor je ongeveer weet hoe lang je bezig zult zijn met de controle en je daar mentaal al een beetje rekening mee kunt houden.

De medewerker gebruikt een handscanner en vergelijkt de geselecteerde artikelen met de kassabon om te kijken of alles klopt en of er niets ontbreekt. Het proces duurt doorgaans slechts enkele minuten en verloopt meestal rustig en ordelijk. Albert Heijn benadrukt dat de controle vriendelijk en respectvol wordt uitgevoerd, en dat deze vooral bedoeld is om eerlijk winkelen te stimuleren en fouten vroegtijdig te signaleren, niet om klanten te wantrouwen.
Volgens het bedrijf zijn de steekproeven volledig willekeurig en maken ze deel uit van de normale kwaliteitscontrole die in alle filialen geldt. De supermarkt zegt te streven naar een goede balans tussen snelheid en betrouwbaarheid, zodat klanten snel kunnen afrekenen zonder dat de veiligheid en nauwkeurigheid in het gedrang komen of dat medewerkers extra druk ervaren.
Een sociaal moment in de winkel
Hoewel de controle vooral praktisch bedoeld is, ervaren sommige klanten het als een opvallend moment in de winkel. Andere klanten kijken immers mee terwijl de medewerker de producten naloopt en de bon checkt, soms zelfs nieuwsgierig over je schouder. Voor de meesten is dat geen groot probleem, maar het trekt wel even extra aandacht en kan je een beetje bekeken of beoordeeld laten voelen.

Sociaal-psychologen noemen dit een heel natuurlijk menselijk gevoel: in openbare ruimtes zijn mensen zich vaak bewuster van hun handelingen en van de blikken van anderen om hen heen. Albert Heijn geeft aan dat medewerkers daarom getraind zijn om dit moment zo ontspannen, neutraal en klantvriendelijk mogelijk te laten verlopen, bijvoorbeeld door rustig te blijven en duidelijk uit te leggen wat ze doen.
Herinpakken met een glimlach
Na afloop van de controle moeten de gecontroleerde producten vaak opnieuw worden ingepakt in de tassen, wat soms wat schuiven en passen betekent. “Dat is een beetje puzzelen,” zegt Iris. “Maar de medewerker helpt meestal even mee, waardoor het alsnog vlot gaat en je het hele winkelmoment met een glimlach kunt afronden.”

Veel filialen hebben ruime inpaktafels zodat klanten hun boodschappen makkelijk kunnen herschikken en de tassen overzichtelijk kunnen vullen, zonder dat alles half uit de zak hangt. Dat maakt het proces een stuk praktischer en minder stressvol. De meeste klanten geven aan dat ze, ondanks het kortstondige oponthoud, tevreden blijven over de snelheid van het systeem en het gemak dat het biedt tijdens het hele winkelbezoek.
Waarom steekproeven nodig blijven
Volgens Albert Heijn is het systeem kwetsbaar voor kleine foutjes die onbewust kunnen ontstaan tijdens het scannen. Producten worden soms niet goed herkend door de scanner, verkeerd gehouden of simpelweg te snel voorbijgehaald. De steekproeven zijn bedoeld om dat soort fouten te voorkomen en het totale verlies voor de winkel te beperken, zodat de kosten voor klanten zo stabiel mogelijk kunnen blijven.

Beveiligingsexperts geven aan dat de controles bijdragen aan een betrouwbaar en eerlijk systeem, waarin iedereen onder dezelfde regels afrekent. Zonder steekproeven zou het aantal niet-geregistreerde artikelen kunnen oplopen, wat uiteindelijk nadelig is voor zowel de winkel als de klant, bijvoorbeeld doordat prijzen of maatregelen zouden kunnen veranderen of aanvullende beveiliging noodzakelijk wordt.
Daarnaast helpen steekproeven om softwareproblemen sneller te ontdekken en te verhelpen, omdat afwijkingen sneller in beeld komen. Zo worden de algoritmes voortdurend verbeterd om de klantervaring steeds soepeler en gebruiksvriendelijker te maken, met minder storingen, minder foutmeldingen en een vlottere afhandeling aan de kassa.
Vertrouwen als basis
Het zelfscansysteem is gebouwd op vertrouwen: de winkel vertrouwt erop dat klanten eerlijk en volledig scannen, en klanten vertrouwen op een soepel, storingsvrij proces dat hun tijd respecteert. Wanneer dat vertrouwen wederzijds blijft en goed wordt onderhouden, werkt het systeem optimaal voor beide partijen en blijft zelfscannen een aantrekkelijke keuze.

Volgens onderzoek van Detailhandel Nederland voelt het merendeel van de klanten zich juist prettig bij zelfscannen, omdat het meer zelfstandigheid en vrijheid biedt tijdens het boodschappen doen. Je bepaalt zelf het tempo, hebt direct zicht op het totaalbedrag en hoeft minder vaak in een lange rij te staan, wat vooral op drukke momenten in de week een groot voordeel is.
Albert Heijn zegt die balans te willen behouden: “We willen dat klanten zich comfortabel voelen en met plezier winkelen.” De supermarktketen benadrukt dat feedback van klanten serieus wordt genomen om het systeem stap voor stap verder te verbeteren en beter af te stemmen op wat boodschappen doen in de praktijk vraagt.
Toekomst van zelfscannen
De supermarktketen blijft investeren in innovatie om zelfscannen aantrekkelijk te houden en toekomstbestendig te maken. Nieuwe technologie maakt het mogelijk om controles sneller en discreter uit te voeren, zonder dat klanten zich bekeken hoeven te voelen of het idee krijgen dat ze continu worden gevolgd. Daarbij wordt gebruikgemaakt van geavanceerde sensoren en privacyvriendelijke software die zo min mogelijk gegevens opslaat.

Door die ontwikkelingen worden wachttijden korter en blijft de beleving voor veel klanten positief en voorspelbaar. Ook andere supermarktketens, zoals Jumbo en Plus, passen vergelijkbare verbeteringen toe, waardoor zelfscannen zich steeds verder ontwikkelt als moderne standaard in de retail en niet meer weg te denken is uit het winkelschap.
Klantgericht en efficiënt
Voor veel mensen is zelfscannen inmiddels onderdeel van hun vaste boodschappenroutine geworden, net zo vanzelfsprekend als het pakken van een mandje of kar. Ondanks kleine vertragingen bij een steekproef blijft het een populaire optie. De voordelen — snelheid, controle en gemak — wegen volgens klanten ruimschoots op tegen het tijdelijke wachten als er een controle wordt uitgevoerd aan de kassa.

“Het is even een momentje, maar daarna ga ik gewoon met een goed gevoel de deur uit,” zegt Iris. Haar ervaring weerspiegelt die van velen: zelfscannen is nog steeds een praktische en moderne manier van winkelen, die bij goed gebruik veel tijd en onnodige stress kan besparen en het boodschappen doen net wat relaxter maakt.
Belangrijkste punten in één oogopslag voor deze zelfscanervaring
- Steekproeven bij de zelfscankassa dienen om het systeem eerlijk en efficiënt te houden, zodat zowel fouten als mogelijk misbruik sneller worden ontdekt en gecorrigeerd. Door die controles blijft duidelijk dat iedereen onder dezelfde regels afrekent en dat de winkel niet onnodig inkomsten verliest.
- Klanten ervaren het proces meestal positief, ondanks korte onderbrekingen, omdat ze begrijpen dat de controles bijdragen aan duidelijkheid en betrouwbaarheid tijdens het afrekenen. Veel mensen zien de steekproef liever als een veiligheidscheck dan als een teken dat zij persoonlijk worden gewantrouwd.
- Het aantal gecontroleerde artikelen ligt meestal rond elf, waardoor klanten ongeveer weten wat ze kunnen verwachten en hoe lang een controle gemiddeld zal duren. Dat vaste aantal geeft houvast en voorkomt dat de controle voelt als een eindeloze herhaling van het hele boodschappenlijstje.
- De controles zijn willekeurig en bedoeld om vertrouwen te behouden tussen klant en winkel, zodat iedereen kan rekenen op een transparant en eerlijk zelfscansysteem. Het willekeurige karakter maakt het moeilijker om de controle te omzeilen en laat zien dat niemand er bewust wordt uitgepikt.
- Nieuwe technologieën maken zelfscannen steeds gebruiksvriendelijker, met snellere systemen, slimmere software en discretere controles aan de kassa. Denk aan geavanceerde sensoren en verbeterde algoritmes die fouten automatisch opsporen, terwijl de privacy van klanten zo goed mogelijk wordt beschermd.
- Klanten waarderen de zelfstandigheid en snelheid van het systeem, omdat ze hun eigen tempo kunnen bepalen en direct zicht hebben op het totaalbedrag. Dat geeft overzicht tijdens het winkelen en helpt om bewuster keuzes te maken binnen het beschikbare budget.
- Albert Heijn blijft investeren in innovatie en klantbeleving, zodat zelfscannen zich verder kan ontwikkelen als comfortabele, moderne manier van winkelen. Door voortdurend te testen en luisteren naar reacties van klanten, kan de supermarktketen het systeem stap voor stap blijven aanscherpen.
DEEL NU: Wat supermarkten nu bij de zelfscan invoeren, voelt voor veel klanten echt te gek voor woorden en zorgt voor flink wat gefronste wenkbrauwen.
Dit artikel is zorgvuldig samengesteld door het bruisende team van Doldwaas Dagblad, een mediakanaal dat uitblinkt in het delen van verhalen die niet alleen inspireren en informeren, maar ook diep intrigeren. Om geen moment van onze spraakmakende content te missen, volg Doldwaas Dagblad op Facebook en sluit je aan bij onze gemeenschap van nieuwsgierige en betrokken lezers. (Doldwaas Dagblad) 🌟
SPECTRUM Magazine Disclaimer
Dit artikel is samengesteld voor informatieve doeleinden. Hoewel de inhoud met zorg is geschreven, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. SPECTRUM Magazine aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade of gevolgschade voortvloeiend uit interpretatie van de tekst. De informatie vervangt geen professioneel, juridisch, medisch of financieel advies. Raadpleeg altijd een deskundige voor specifieke beslissingen.
Facebook-disclaimer
Deze publicatie is bedoeld ter inspiratie en bewustwording, en niet als financieel of professioneel advies voor individuele situaties. Wij moedigen lezers aan om met oprechte interesse naar maatschappelijke onderwerpen te kijken, zelf informatie te blijven toetsen aan meerdere bronnen en actief mee te denken over ontwikkelingen in hun omgeving.
Professionele naslagwerken en verdiepende referenties
- Detailhandel Nederland Jaarverslag 2023 – uitgebreid rapport over ontwikkelingen in de sector, met speciale aandacht voor trends in supermarkten en zelfscansystemen, L. Vermeer, 2023 – te raadplegen via Detailhandel Nederland (officiële website van de brancheorganisatie)
- Zelfscantrends in Supermarkten – analyse van gebruik en klantbeleving, met praktijkvoorbeelden uit verschillende grote ketens, C. Jansen, 2024 – beschikbaar op RetailTrends.nl, platform voor retailprofessionals in de retailsector
- Consumentengedrag en Technologie 2023 – onderzoek naar digitale winkelgewoonten, waaronder het gebruik van zelfscan in supermarkten, M. van Eck, 2023 – aanvullende cijfers en achtergrondinformatie via CBS.nl (Centraal Bureau voor de Statistiek, officiële statistiekdienst)

