Miriam is 23 jaar en staat aan het begin van haar volwassen leven. Ze wil werken, zelfstandig zijn en vooruitkijken, maar merkt dat dat nu niet lukt. Niet omdat ze geen motivatie heeft, benadrukt ze, maar omdat haar hoofd voortdurend vol zit met zorgen over het klimaat en de toekomst van de wereld.
Volgens Miriam gaat het niet om een tijdelijke fase. De spanning is er elke dag en beïnvloedt haar functioneren. “Mijn hoofd staat altijd aan,” zegt ze. “Zelfs op momenten dat ik zou moeten ontspannen.”
Content:
Van interesse naar voortdurende bezorgdheid
Een paar jaar geleden begon Miriam zich meer te verdiepen in klimaatverandering. Ze las artikelen, volgde nieuws en wilde begrijpen wat er gebeurde. In het begin voelde dat logisch en leerzaam.
Langzaam merkte ze dat het onderwerp steeds meer ruimte innam in haar gedachten. Berichten over overstromingen, bosbranden en hittegolven bleven hangen. “Het voelt alsof alles in beweging is en niemand echt op de pauzeknop drukt,” vertelt ze.
Lichaam en hoofd altijd alert
Miriam beschrijft dat haar lichaam vaak in een verhoogde staat van alertheid blijft. Dat maakt het moeilijk om te ontspannen of langdurig te focussen.
“Het is alsof mijn systeem constant voorbereid is,” zegt ze. “Dan is een volledige werkdag gewoon te veel gevraagd.”
Meerdere pogingen om te blijven werken
Toch gaf Miriam niet meteen op. Ze probeerde verschillende banen, werkte met tijdelijke contracten en deed vrijwilligerswerk. Ze wilde graag meedoen en haar verantwoordelijkheid nemen.
Maar telkens merkte ze dat de spanning terugkwam. Op drukke momenten raakte ze het overzicht kwijt en moest ze even afstand nemen. “Mensen bedoelen het goed, maar zeggen dan dat ik even rustig moet blijven. Zo simpel voelt het voor mij niet,” legt ze uit.
Geen werk, geen inkomen
Toen werken niet meer haalbaar bleek, vroeg Miriam bijstand aan. Ze hoopte op tijdelijke ondersteuning, zodat ze aan herstel kon werken zonder financiële druk.
In gesprekken met instanties kreeg ze te horen dat klimaatstress geen erkende reden is om niet te kunnen werken. Volgens de regels moet iemand óf volledig arbeidsongeschikt zijn, óf direct beschikbaar blijven voor werk.
Tussen regels en realiteit
Miriam ervaart dat ze precies tussen deze categorieën in valt. Ze voelt zich te belast om te werken, maar ook niet passend binnen bestaande kaders voor ondersteuning.
“Bij andere mentale uitdagingen is er soms meer ruimte,” zegt ze. “Maar zodra ik uitleg dat het over klimaat gaat, lijkt het moeilijker te plaatsen.”
Adviezen die niet aansluiten
Wat haar frustreert, is dat ze vaak goedbedoelde adviezen krijgt die haar niet verder helpen. Minder nieuws volgen, vaker ontspannen of afleiding zoeken.
“Dat klinkt logisch,” zegt Miriam. “Maar mijn zorgen gaan over de toekomst. Die neem je mee, ook als je je telefoon weglegt.”
Herkenning op sociale media
Online vindt Miriam wel veel herkenning. Op sociale platforms ziet ze dat veel jongeren vergelijkbare gevoelens delen. Zorgen over de toekomst, duurzaamheid en bestaanszekerheid komen daar vaak voorbij.
“Daar voel ik me begrepen,” zegt ze. “Maar online steun lost mijn praktische situatie niet op.”
Terug naar het ouderlijk huis
Zonder inkomen woont Miriam inmiddels weer bij haar ouders. Studeren stopte ze tijdelijk en sparen lukt niet. Ze beschrijft het als een periode van stilstand.
“Je ziet anderen vooruitgaan, terwijl jij even op dezelfde plek blijft,” zegt ze. “Dat is lastig als je nog jong bent.”
Reacties uit de samenleving
Niet iedereen toont begrip. Miriam krijgt ook reacties van mensen die vinden dat ze gewoon moet werken of dat haar zorgen overdreven zijn.
Dat raakt haar. “Alsof betrokken zijn bij de toekomst iets negatiefs is,” zegt ze. “Ik wil juist bijdragen, maar heb daar nu ruimte voor nodig.”
Een bredere discussie
Volgens deskundigen wordt klimaatgerelateerde spanning steeds vaker besproken, vooral onder jongeren. Psychologen zien dat wereldproblemen invloed kunnen hebben op welzijn, zeker bij mensen die zich sterk betrokken voelen.
Toch lopen systemen vaak achter op deze ontwikkelingen. Officiële regelingen zijn nog vooral ingericht op bekende vormen van mentale en fysieke belasting.
Wat Miriam vraagt
Miriam benadrukt dat ze geen uitzonderingspositie wil. Ze vraagt geen blijvende vrijstelling, maar tijdelijke rust, begeleiding en zekerheid.
“Zodat ik kan herstellen zonder constant te denken aan geld of verplichtingen,” legt ze uit.
Vooruitkijken met ondersteuning
Ze hoopt dat instanties in de toekomst beter kunnen meebewegen met nieuwe maatschappelijke uitdagingen. “We zeggen tegen jongeren dat ze betrokken moeten zijn bij het klimaat,” zegt ze. “Maar als die betrokkenheid te zwaar wordt, moet er ook ondersteuning zijn.”
Voor Miriam is de wens simpel: ruimte om opnieuw balans te vinden en daarna weer mee te doen. “Ik geef niet op,” zegt ze. “Ik heb alleen tijd en begrip nodig om weer vooruit te kunnen.”