Vanaf 2027 moeten vrijwel alle fysieke winkels in Nederland weer contant geld accepteren. Het kabinet heeft dat officieel aangekondigd en zet daarmee een duidelijke stap richting een breder en toegankelijker betalingssysteem.
De maatregel betekent dat het pin-onlybeleid, dat de afgelopen jaren sterk in opkomst was, grotendeels wordt teruggedraaid. Contant geld blijft volgens de overheid een essentieel onderdeel van het betalingsverkeer.
Biljetten en munten behouden hun status als wettig betaalmiddel binnen de eurozone. Winkeliers krijgen een overgangsperiode om hun systemen en processen hierop aan te passen.
Content:
Hoe pin-only de norm werd
De verschuiving naar uitsluitend pinbetalingen begon geleidelijk. Grote winkelketens, bioscopen en horecazaken namen het voortouw, waarna ook kleinere ondernemers volgden.
Digitaal betalen werd gezien als snel, efficiënt en overzichtelijk. Tijdens de coronaperiode kreeg contactloos betalen extra aandacht, wat de overstap naar pin-only verder versnelde.
Voor ondernemers betekende dit minder kasadministratie en eenvoudiger beheer. Toch bleek dat deze aanpak niet voor iedere consument even praktisch was.
Meer dan een miljoen Nederlanders afhankelijk van cash
Uit onderzoeken blijkt dat meer dan één miljoen Nederlanders moeite heeft met digitaal betalen. Het gaat bijvoorbeeld om ouderen die niet zijn opgegroeid met internetbankieren en mensen met cognitieve beperkingen.
Ook consumenten zonder smartphone of met beperkte digitale vaardigheden ervaren soms drempels. Voor mensen onder bewind of met vaste weekbudgetten biedt contant geld juist overzicht en controle.
Wanneer winkels uitsluitend pin accepteerden, konden sommige klanten hun aankoop niet afronden. Volgens het kabinet moet iedereen zelfstandig boodschappen kunnen doen of een kaartje kunnen kopen.
Drie kernredenen voor de maatregel
De overheid noemt drie belangrijke redenen voor de herinvoering van de cashverplichting. De eerste is toegankelijkheid en inclusie, zodat iedereen zonder digitale hulpmiddelen kan betalen.
De tweede reden is de continuïteit van het betalingsverkeer. Bij een pinstoring of brede stroomonderbreking blijft contant geld inzetbaar.
De derde reden is vertrouwen en overzicht. Met cash zien mensen direct wat zij uitgeven, wat voor sommige huishoudens prettig werkt bij het beheren van hun budget.
Wat verandert er voor ondernemers
Ondernemers die nu uitsluitend pinbetalingen accepteren, moeten hun werkwijze aanpassen. Dat betekent opnieuw een kassalade plaatsen en duidelijke procedures opstellen voor geldbeheer.
Medewerkers moeten worden geïnstrueerd over het verwerken van contante betalingen. Ook de administratie en het wisselgeldbeheer vragen aandacht.
De overheid geeft bedrijven meerdere jaren om deze overgang zorgvuldig te regelen. Brancheorganisaties ondersteunen ondernemers bij de praktische uitvoering.
Wanneer cash niet verplicht is
De verplichting kent enkele uitzonderingen. Tussen 22.00 en 06.00 uur mogen winkels contant geld weigeren.
Ook bij onbemande automaten en online aankopen is cash niet verplicht. Dat geldt eveneens voor abonnementen, OV-ticketautomaten en maaltijdbezorging aan huis.
In bijzondere situaties waarbij aanvullende veiligheidsmaatregelen nodig zijn, kan tijdelijk worden afgeweken. Het uitgangspunt blijft echter dat contant betalen in fysieke winkels standaard mogelijk is.
Cash in cijfers
Hoewel digitaal betalen in Nederland dominant is, wordt nog altijd ongeveer 20 procent van de transacties contant uitgevoerd. Dat zijn miljoenen betalingen per jaar.
In andere landen binnen de eurozone ligt het aandeel contante betalingen zelfs boven de 50 procent. De Europese Centrale Bank benadrukt dat contant geld een blijvende rol moet behouden.
De Nederlandsche Bank ziet cash als belangrijk onderdeel van een stabiel en toegankelijk betaalsysteem. Banken blijven verantwoordelijk voor voldoende geldautomaten en distributie van biljetten.
Het belang van overzicht
Veel consumenten geven aan dat contant geld helpt bij het beheersen van hun uitgaven. Het zichtbaar overhandigen van geld maakt bestedingen concreter.
Voor mensen met een vast weekbudget kan dat overzicht ondersteunend zijn. Digitale betalingen zijn snel, maar minder tastbaar.
Organisaties zoals het Nibud wijzen op het belang van inzicht in uitgaven. Contant geld kan daarin een praktische rol spelen.
Digitale vooruitgang blijft bestaan
De herinvoering van cash betekent niet dat digitaal betalen wordt afgeremd. Nederland blijft een van de meest geavanceerde landen op het gebied van elektronische transacties.
Contactloos betalen, mobiel bankieren en online aankopen blijven populair. Innovatie binnen het betalingsverkeer gaat onverminderd door.
De overheid streeft naar een balans tussen modern gemak en brede toegankelijkheid. Contant geld fungeert daarbij als aanvullende optie.
Een nieuwe balans tussen digitaal en fysiek
Met de nieuwe regels kiest Nederland voor een combinatie van technologie en traditie. Betaalgemak mag niet ten koste gaan van inclusie.
Iedere consument moet zelfstandig kunnen deelnemen aan het economische verkeer. Dat uitgangspunt staat centraal in het besluit van het kabinet.
De komende jaren staan in het teken van voorbereiding en aanpassing. Vanaf 2027 krijgt contant geld weer een vaste en beschermde plek binnen het Nederlandse betalingsverkeer.