Veel mensen lopen soms lange tijd rond met signalen van hun hart zonder precies te weten wat ze betekenen. Vaak worden kleine veranderingen toegeschreven aan drukte, leeftijd of een mindere conditie.
Consultant-cardioloog Dr. Ameet Bakhai, verbonden aan de Royal Free London NHS Foundation Trust, roept daarom op om beter te luisteren naar wat het lichaam aangeeft. Volgens hem kunnen juist subtiele signalen waardevolle aanwijzingen zijn om het hart extra aandacht te geven.
Content:
Onderzoek onder 2000 volwassenen
Uit onderzoek onder 2000 volwassenen blijkt dat 54 procent de meeste hartsignalen niet direct koppelt aan hun hartgezondheid. Toch gaf ongeveer de helft van de ondervraagden aan minstens één van de genoemde klachten weleens te hebben ervaren.
Dat laat zien hoe algemeen deze signalen zijn. Tegelijkertijd maakt het duidelijk dat meer bewustwording veel kan opleveren.
Veel mensen denken bij hartklachten vooral aan een plotselinge, heftige pijn op de borst. Maar het hart communiceert vaak op een veel subtielere manier.
Twee trappen als eenvoudige test
Volgens Dr. Bakhai zou een volwassene met een gezond hart in principe twee trappen op moeten kunnen bewegen zonder extreem buiten adem te raken. Ook zou hurken naar het toilet mogelijk moeten zijn, mits er geen andere lichamelijke beperkingen zijn.
Daarnaast noemt hij een eenvoudige ademtest. Wie in goede conditie is, moet ongeveer 20 seconden comfortabel de adem kunnen vasthouden.
Het zijn geen officiële diagnoses, maar praktische richtlijnen om eigen fitheid globaal in te schatten. Ze geven een eerste indruk van hart- en longcapaciteit.
Duizelig bij opstaan
Duizeligheid bij snel opstaan is een van de signalen die volgens de cardioloog aandacht verdienen. Het kan erop wijzen dat het hart tijd nodig heeft om de bloeddruk goed aan te passen aan een nieuwe houding.
Wanneer dit vaker voorkomt, is het verstandig om dit met een arts te bespreken. Het lichaam probeert voortdurend balans te houden in de bloedsomloop, en soms verloopt die overgang wat trager.
Kortademigheid en traplopen
Kortademigheid bij lichte inspanning, zoals traplopen, wordt vaak gezien als een kwestie van conditie. Toch kan het ook samenhangen met hoe efficiënt het hart zuurstof rondpompt.
Bij inspanning stijgt de zuurstofbehoefte van het lichaam. Een hart dat optimaal werkt, past zich daar soepel op aan.
Wanneer traplopen structureel zwaar voelt, is dat een signaal om alert te zijn. Regelmatige beweging kan bovendien helpen om de conditie stap voor stap te verbeteren.
Bukken en opstaan
Moeite met bukken of weer overeind komen is een ander punt dat Dr. Bakhai noemt. Dit kan te maken hebben met hoe het hart reageert op houdingsveranderingen en hoe de bloedcirculatie zich aanpast.
Het gaat daarbij niet om één moment, maar vooral om terugkerende ervaringen. Patronen geven vaak meer informatie dan losse incidenten.
Hartkloppingen en extra slagen
Regelmatig extra of overgeslagen hartslagen kunnen wijzen op een hartritme dat aandacht vraagt. Veel mensen ervaren incidenteel een overslag, maar herhaling kan een reden zijn om het te laten controleren.
Het hartritme hoort in principe regelmatig te zijn. Afwijkingen kunnen verschillende oorzaken hebben, en een arts kan met eenvoudige metingen meer duidelijkheid geven.
Druk op de borst en uitstraling
Een beklemmend gevoel op de borst blijft een belangrijk signaal. Zeker wanneer dit samengaat met zweten of een onprettig gevoel bij lichte inspanning.
Daarnaast kan pijn uitstralen naar de linkerarm, nek, kaak of bovenarmen. Niet iedereen herkent deze combinatie direct als hartgerelateerd, maar het is wel verstandig om dergelijke klachten serieus te nemen.
Gezwollen benen en vochtbalans
Gezwollen benen of enkels kunnen wijzen op vochtophoping. Dit kan ontstaan wanneer het hart minder efficiënt bloed rondpompt, waardoor vocht zich ophoopt in de onderbenen.
Ook hier geldt dat herhaling belangrijker is dan een eenmalige ervaring. Het lichaam geeft vaak meerdere signalen tegelijk, en het totaalbeeld bepaalt of verder onderzoek wenselijk is.
Invloed van Covid-periode
Dr. Bakhai wijst erop dat hartgezondheid extra aandacht verdient sinds de Covid-periode. Het virus kan in sommige gevallen het hart of het hartvlies beïnvloeden, een aandoening die myopericarditis wordt genoemd.
De meeste mensen herstellen goed, maar alertheid blijft verstandig. Klachten zoals aanhoudende kortademigheid of drukgevoel na een infectie verdienen bespreking met een arts.
Leefstijl en gedeelde gewoonten
De cardioloog benadrukt dat leefstijl een grote rol speelt bij hartgezondheid. Wanneer een partner in de afgelopen vijf jaar een hartinfarct heeft gehad, is de kans groter dat gezamenlijke leefgewoonten invloed hebben op beide personen.
Denk aan voeding, beweging en rookgedrag. Meer dan de helft van de ondervraagden was zich niet bewust van deze gedeelde risicofactoren, wat het belang van gezamenlijke preventie onderstreept.
Wanneer extra aandacht nodig is
Signalen zoals duizeligheid, kortademigheid, druk op de borst, pijn in arm of kaak, moeite met opstaan, gezwollen benen en onregelmatige hartslagen verdienen aandacht wanneer ze terugkeren.
Hartuitdagingen ontwikkelen zich vaak geleidelijk. Door signalen tijdig te bespreken, kunnen passende stappen worden gezet en ontstaat er ruimte voor begeleiding en leefstijlaanpassingen.
Goed zorgen voor je hart betekent investeren in energie en vitaliteit op de lange termijn.
SPECTRUM Magazine disclaimer en aansprakelijkheid
Dit artikel is bedoeld voor algemene informatie en journalistieke duiding. SPECTRUM Magazine verstrekt geen medisch, juridisch of financieel advies.
De inhoud is geen vervanging voor professioneel advies van een arts of andere gekwalificeerde specialist. Raadpleeg bij persoonlijke gezondheidsvragen altijd een bevoegde zorgprofessional.
Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. Deze content is niet bedoeld als financieel advies voor Facebook of andere platforms.
Lezers kiezen er vrijwillig voor om onze artikelen te volgen uit oprechte interesse in nieuws en achtergrondinformatie.
Unieke key-points
- 54 procent herkent belangrijke hartsignalen niet direct
- Twee trappen oplopen kan een eenvoudige graadmeter zijn
- Duizeligheid, kortademigheid en drukgevoel verdienen aandacht bij herhaling
- Gezwollen benen en hartritmeveranderingen horen bij het totaalbeeld
- Leefstijl en gezamenlijke gewoonten spelen een grote rol bij hartgezondheid