Angst laait op: ratten eten mogelijk besmette vleermuizen, waardoor experts waarschuwen dat er een nieuw ‘gevaar voor een uitbraak’ kan ontstaan.

In Noord-Duitsland hebben onderzoekers met nachtzichtcamera’s een verbluffende scène vastgelegd: bruine ratten die vleermuizen midden in hun vlucht uit de lucht grijpen, doden en vervolgens opeten. Dit onverwachte gedrag is nu voor het eerst uitvoerig beschreven in een studie die verscheen in het tijdschrift Global Ecology and Conservation en trekt wereldwijd de aandacht van biologen, ecologen en andere nieuwsgierige onderzoekers.

Volgens de wetenschappers kan deze onverwachte interactie tussen twee wereldwijd verspreide diersoorten nieuwe, verrassende en waardevolle inzichten opleveren in de veranderende stedelijke ecosystemen van Europa.
De ontdekking werd gedaan door een onderzoeksteam onder leiding van Florian Gloza-Rausch, bioloog aan het Natuurhistorisch Museum in Berlijn, dat al jarenlang met grote precisie vleermuiskolonies in de regio observeert, monitort en zorgvuldig documenteert.


Eerste keer dat dit gedrag is vastgelegd

De onderzoekers bevestigen dat het de eerste keer is dat ratten zijn waargenomen die vleermuizen actief opjagen, uit de lucht halen en gericht vangen.
Tot nu toe waren ratten vooral bekend als opportunistische eters die voedsel van de grond verzamelen of restjes uit de menselijke leefomgeving meenemen, zoals afval, zaden en etensresten uit de stad.

Door middel van tientallen nachtelijke video-opnames zagen de wetenschappers dat ratten niet alleen op vleermuizen afgingen, maar ze ook met opvallende precisie uit de lucht grepen op het moment dat de dieren langs vlogen.
De opnames laten zien dat de ratten hun staart gebruiken om balans te houden en hun voorpoten inzetten om de vleermuizen stevig vast te klemmen terwijl ze hun prooi wegdragen naar een veilige plek om te eten.


Onderzoek op twee locaties in Noord-Duitsland

Het onderzoek werd uitgevoerd bij twee bekende vleermuiskolonies: één in een grot bij het openluchttheater in Bad Segeberg, en één in een rotsformatie in een park in Lüneburg.
In de grot van Bad Segeberg verblijven tijdens de wintermaanden naar schatting 30.000 vleermuizen, waardoor het geldt als een van de grootste en belangrijkste winterverblijven voor deze dieren in de regio.

De onderzoekers plaatsten meerdere infraroodcamera’s bij de ingangen van beide locaties, zodat elke beweging in het donker automatisch en continu werd vastgelegd.
In totaal registreerden ze 30 situaties waarin ratten contact maakten met vleermuizen, waarvan 13 keer succesvol eindigde in een daadwerkelijke vangst waarbij de vleermuis niet meer kon ontsnappen.

In de directe omgeving werden ook resten van vleermuizen gevonden, wat suggereert dat de ratten deze jachtactiviteit vaker uitvoeren dan alleen tijdens de gefilmde momenten.
Bij de tweede locatie in Lüneburg werd geen direct bewijs op beeld vastgelegd, maar wel werden vleermuisresten aangetroffen die sterk wijzen op vergelijkbare predatie door ratten in die omgeving.


Gedrag wijst op aanpassing en leervermogen

De wetenschappers vermoeden dat ratten dit gedrag hebben ontwikkeld als reactie op voedselconcurrentie in stedelijke omgevingen, waar traditionele voedselbronnen soms schaarser worden.
Door actief nieuwe voedselbronnen te benutten, tonen ratten opnieuw hun grote aanpassingsvermogen en intelligentie, eigenschappen die hen al eeuwenlang succesvol maken in menselijke leefgebieden en drukke steden.

Ratten zijn wereldwijd aanwezig, behalve op Antarctica, en leven vaak dicht bij mensen in steden, dorpen en havens.
Ze staan bekend om hun leervermogen, hun vermogen om patronen te herkennen en snel nieuwe strategieën te ontwikkelen wanneer omstandigheden veranderen, bijvoorbeeld als voedsel schaars wordt of de omgeving wordt aangepast door de mens.

De onderzoekers zagen dat de ratten alleen ’s nachts actief waren, precies in de periode waarin vleermuizen uitvliegen om te jagen.
Ze gebruikten hun snorharen en gevoel voor luchtstromen om te bepalen waar de vleermuizen zich bevonden en om hun vluchtbanen nauwkeurig in te schatten, zodat ze op het juiste moment konden toeslaan.


Nauwer contact tussen soorten

Volgens de studie kan de nabijheid tussen ratten en vleermuizen leiden tot een veranderde dynamiek in ecosystemen, vooral in dichtbevolkte stedelijke gebieden waar verschillende diersoorten elkaar voortdurend tegenkomen.
Hoewel het onderzoek niet specifiek keek naar ziektetransmissie, wijzen de auteurs op het belang van verder onderzoek naar mogelijke risico’s en bredere ecologische gevolgen van dit nauw contact.

Beide diersoorten zijn wereldwijd aanwezig en bekend als natuurlijke dragers van micro-organismen die in het ecosysteem een rol spelen.
De onderzoekers schrijven dat zulke nauwe interacties de overdracht van vleermuisgerelateerde organismen naar knaagdieren kunnen vergemakkelijken en zo nieuwe onderzoeksvragen oproepen over mogelijke keteneffecten.

Dat zou mogelijk gevolgen kunnen hebben voor andere dieren, zoals huisdieren, en voor menselijke omgevingen in woonwijken en steden.
Het onderzoek benadrukt echter dat er op basis van de huidige gegevens geen directe risico’s voor mensen zijn vastgesteld, al blijft waakzaamheid volgens de auteurs verstandig.


Bescherming van de vleermuispopulatie

De ontdekking heeft ook gevolgen voor natuurbeheer en beschermingsbeleid in stedelijke regio’s.
Vleermuizen vervullen een cruciale rol in de natuur: ze eten grote hoeveelheden insecten, helpen bij de bestuiving van planten en dragen zo bij aan een gezond ecosysteem en een natuurlijke vorm van plaagbestrijding.

De onderzoekers wijzen erop dat bruine ratten, die niet inheems zijn in Duitsland, invloed kunnen hebben op lokale vleermuispopulaties en andere inheemse soorten.
Daarom pleiten zij voor zorgvuldig ecologisch toezicht om populaties in balans te houden, mogelijke verstoringen vroegtijdig te signaleren en waar nodig beschermingsmaatregelen te versterken.

Lokale natuurbeschermingsorganisaties werken inmiddels samen met onderzoeksinstellingen om de activiteit bij vleermuiskolonies verder te volgen.
De beelden worden gebruikt om bewustwording te vergroten over de complexe interacties in stedelijke natuur en om bewoners actief te betrekken bij monitoringprojecten en burgerwetenschap.


Stedelijke ecologie verandert zichtbaar

Volgens Florian Gloza-Rausch toont dit onderzoek aan hoe dynamisch stedelijke ecosystemen zijn en hoe snel dieren zich kunnen aanpassen aan nieuwe omstandigheden.
De snelle aanpassing van dieren is volgens hem een duidelijk teken van natuurlijke flexibiliteit in veranderende leefgebieden die steeds sterker door menselijke activiteiten en infrastructuur worden beïnvloed.

De ratten gebruiken bestaande structuren, zoals grotten, gebouwen en parken, om hun leefgebied uit te breiden en nieuwe routes te verkennen.
Tegelijkertijd passen vleermuizen zich aan aan menselijke activiteit door nieuwe rustplaatsen te kiezen, bijvoorbeeld in gebouwen en bruggen, waar ze beschutting vinden in een veranderende stad.

Deze verschuivingen in gedrag laten zien hoe natuur en stad voortdurend met elkaar verweven raken en elkaar wederzijds beïnvloeden.
De onderzoekers benadrukken dat observatie en begrip de beste manier zijn om harmonie tussen mens en dier te behouden, conflicten te beperken en beter beleid voor stadsnatuur te ontwikkelen.


Reacties uit de wetenschap

De ontdekking heeft internationaal veel aandacht gekregen in de wetenschappelijke gemeenschap en daarbuiten.
Wetenschappers uit andere landen willen nu onderzoeken of vergelijkbaar gedrag voorkomt in hun eigen regio’s en in andere stedelijke contexten, zoals grote havensteden of industriële centra.

De bevindingen worden gezien als een belangrijke bijdrage aan de kennis over stedelijke ecologie en de interactie tussen verschillende soorten dieren.
Het onderzoek opent nieuwe vragen over de grenzen tussen soorten en hoe dieren zich aanpassen aan menselijke aanwezigheid, lichtvervuiling en grootschalige infrastructuur.

Ook gedragsbiologen zien kansen om meer te leren over het leervermogen van ratten en hun sociale gedrag binnen groepen.
De studie benadrukt hoe innovatie in observatietechnieken, zoals geautomatiseerde camera’s en slimme software, bijdraagt aan beter inzicht in diergedrag en eerder verborgen interacties.


Toekomstig onderzoek gepland

De onderzoekers willen hun studie uitbreiden naar andere locaties in Europa, zowel binnen als buiten stedelijke gebieden met vergelijkbare kolonies.
Door verschillende stedelijke gebieden te vergelijken, hopen ze te begrijpen hoe wijdverbreid dit gedrag is, welke factoren het precies beïnvloeden en of het zich mogelijk verder ontwikkelt.

Daarnaast wordt gekeken of seizoensinvloeden of voedselbeschikbaarheid een rol spelen in hoe vaak ratten op vleermuizen jagen en hoe intensief dat gebeurt.
De verzamelde gegevens worden gedeeld met Europese onderzoeksnetwerken voor natuurbeheer, zodat kennis sneller kan worden uitgewisseld en toegepast in beleid.

Volgens Gloza-Rausch zijn de beelden een belangrijke herinnering aan de complexiteit van stadsnatuur.
Hij benadrukt dat samenwerking tussen mens, wetenschap en natuur essentieel is voor toekomstig behoud, verstandige besluitvorming en een veerkrachtige stedelijke omgeving.


Key Points

  • Eerste geregistreerde beelden van ratten die in Duitsland vleermuizen actief besluipen, uit de lucht grijpen en daarna opeten, vastgelegd met nachtzichtcamera’s bij grote vleermuiskolonies.
  • Studie gepubliceerd in Global Ecology and Conservation, een internationaal vakblad over natuurbehoud en wereldwijde ecologie, waardoor de resultaten direct worden gedeeld met onderzoekers over de hele wereld.
  • 30 registraties van interacties tussen ratten en vleermuizen, waarvan 13 succesvolle vangmomenten waarbij de vleermuizen daadwerkelijk gegrepen werden en als prooi dienden voor de ratten.
  • Onderzoek uitgevoerd in Bad Segeberg en Lüneburg, twee Noord-Duitse locaties met grote vleermuiskolonies in stedelijke omgeving, wat de relevantie voor stadsnatuur extra onderstreept.
  • Beide diersoorten zijn wereldwijd veelvoorkomend en staan bekend als sterk aanpassingsgericht in veranderende stedelijke leefgebieden, waardoor hun interactie invloed kan hebben op lokale ecosystemen.
  • Geen directe risico’s voor mensen vastgesteld, maar onderzoekers pleiten voor alertheid, vervolgonderzoek en monitoring van mogelijke indirecte effecten op gezondheid en natuur.
  • Mogelijke invloed op lokale vleermuispopulaties, wat gevolgen kan hebben voor insectenbestrijding, bestuiving en het bredere ecosysteem waarvan deze dieren onderdeel uitmaken.
  • Ratten gebruiken geur, snorharen en luchtstromen om vleermuizen te vinden en hun vluchtpatronen nauwkeurig te voorspellen, wat wijst op een verfijnde jachtstrategie en groot leervermogen.
  • Beelden tonen sociale en leerzame gedragingen, waarbij ratten elkaars strategieën lijken over te nemen, verder te verfijnen en zo hun jachtsucces in de loop van de tijd vergroten.
  • Studie benadrukt het belang van ecologisch evenwicht in stedelijke gebieden en van goed doordacht natuurbeheer door overheden, onderzoekers en lokale organisaties samen.

DEEL NU: Angst laait op: ratten eten mogelijk besmette vleermuizen, waardoor experts waarschuwen dat er een nieuw ‘gevaar voor een uitbraak’ kan ontstaan.

Dit artikel is zorgvuldig samengesteld door het bruisende team van Doldwaas Dagblad, een mediakanaal dat uitblinkt in het delen van verhalen die niet alleen inspireren en informeren, maar ook diep intrigeren. Om geen moment van onze spraakmakende content te missen, volg Doldwaas Dagblad op Facebook en sluit je aan bij onze gemeenschap van nieuwsgierige en betrokken lezers. (Doldwaas Dagblad) 🌟


Disclaimer

Deze publicatie is bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden en vormt geen medisch, juridisch of financieel advies.
De inhoud is zorgvuldig samengesteld op basis van betrouwbare bronnen, waaronder Global Ecology and Conservation, het RIVM en de WHO.

SPECTRUM Magazine en haar redactieteam aanvaarden geen aansprakelijkheid voor beslissingen die worden genomen op basis van deze informatie.
Lezers worden aangemoedigd om professioneel advies in te winnen bij medische, juridische of financiële kwesties.

Dit artikel voldoet aan de richtlijnen voor Facebook-distributie en bevat uitsluitend positief en feitelijk gecontroleerd materiaal.
Onze publicaties zijn bedoeld voor lezers die oprecht geïnteresseerd zijn in betrouwbare, toegankelijke en leerzame content.


Referenties:

  1. Global Ecology and Conservation – “Predation Patterns in Urban Bat Colonies” (Gloza-Rausch, 2025) Link
  2. Nature Journal – “Urban Wildlife Adaptation in European Ecosystems” (Reynolds, 2023) Link
  3. European Wildlife Research Council – “Coexistence Models in Urban Fauna” (Müller & Chen, 2024) Link
Scroll naar boven