Onlangs deelde de 33-jarige Eva uit Utrecht een herkenbare situatie die veel ouders zullen kunnen beamen: haar tweejarige zoontje gaat al maanden met zichtbaar plezier, zonder enige aarzeling of angst, met vertrouwen naar de kinderopvang. Hier beleeft hij dagelijks nieuwe avonturen en kan hij zich optimaal ontwikkelen in een veilige en stimulerende omgeving, waar liefdevolle en ervaren medewerkers hem begeleiden.
De leidsters zijn vriendelijk en zorgzaam en nemen echt de tijd om rustig met de kinderen bezig te zijn, zowel tijdens het spelen als tijdens de verzorging. Toch merkte Eva iets op dat haar aan het denken zette: een leidster gaf haar zoon ineens een klein, lief en teder kusje zachtjes op zijn wang, midden in alle dagelijkse drukte op de groep. Dit deed haar twijfelen over de passendheid en professionaliteit van dit gedrag in een kinderopvangsetting.
Eva begrijpt dat de actie met liefde en goede bedoelingen wordt gedaan, maar vindt het toch een beetje persoonlijk. Ze waardeert de vriendelijkheid en warmte erachter, maar voelt dat het gebaar meer past binnen de kring van familie of hele nauwe vrienden. “Het stoort me niet, maar ik beschouw het als een intiem gebaar dat beter bij familie of zeer goede vrienden past,” deelt Eva bedachtzaam haar gedachten.
Content:
Twijfel bij een vriendelijk gebaar
Eva benadrukt dat ze over het algemeen erg tevreden is over de opvang en het hele team dat daar werkt. Ze voegt eraan toe: “Ze doen het fantastisch, mijn kind voelt zich er thuis, veilig en op zijn gemak, en dat is voor mij uiteindelijk echt het allerbelangrijkste,” aldus Eva.
Toch bleef dat ene moment steeds door haar hoofd spelen wanneer ze aan de opvang dacht. Voor haar voelde een kus niet helemaal passend binnen een professionele omgeving, waar duidelijke grenzen en afspraken tussen ouders en medewerkers essentieel zijn.
Volgens haar is er een duidelijk verschil tussen warme betrokkenheid en het op een gepaste manier tonen van genegenheid, en het zoeken van zeer persoonlijke, intieme nabijheid. “Een knuffel of een glimlach vind ik helemaal prima, maar een kus voelt voor mij nét iets te persoonlijk en te intiem, zeker in een opvangsituatie,” legt ze uit.
Ze vraagt zich af of ze dit onderwerp bij de leidsters kan aansnijden zonder onvriendelijk of wantrouwend over te komen. “Je wilt niet dat ze denken dat je wantrouwend bent, want dat ben ik niet; ik wil alleen dat alles duidelijk, prettig en transparant blijft voor iedereen,” licht ze toe.
Waarom het ongemakkelijk voelt
Eva legt uit waarom het haar toch steeds opnieuw blijft bezighouden in haar gedachten. Ze benadrukt dat een kus iets intiems is en in haar optiek thuishoort bij familie, niet bij school of opvang, waar mensen in een professionele rol met kinderen werken en verantwoordelijkheid dragen. Naarmate ze erover nadenkt, komt ze tot de conclusie dat de grens tussen professioneel handelen en persoonlijke affectie soms vaag kan zijn, en dat dit haar zorgen baart in de context van de zorg voor haar kind.
Daarnaast denkt ze ook aan de praktische kant van de dagelijkse zorg op de groep. Jonge kinderen delen veel speelgoed, drinken vaak uit dezelfde bekers en zijn bijzonder gevoelig voor de snelle verspreiding van verkoudheden en andere virussen. Ze beseft dat dit dagelijkse risico’s met zich meebrengt en dat kleine gebaren, hoe lief bedoeld ook, soms onbedoeld problemen kunnen veroorzaken.
“Als een leidster meerdere kinderen een kus geeft, vind ik dat minder hygiënisch en eerlijk gezegd ook een beetje onnodig,” zegt ze. Ze benadrukt dat ze het gebaar zeker waardeert en begrijpt, maar liever ziet dat er alternatieve manieren worden gekozen om genegenheid en troost te tonen, bijvoorbeeld door een knuffel, een schouderklopje of een vriendelijke glimlach.
Volgens de GGD is het bovendien verstandig om speekselcontact bij jonge kinderen zoveel mogelijk te vermijden, juist omdat zij nog een kwetsbaar immuunsysteem hebben. “Het gaat me niet om strikte regels of overmatige voorzichtigheid, maar om gezond verstand en het handhaven van goede hygiënische gewoontes,” zegt Eva glimlachend, terwijl ze eraan toevoegt dat dit kleine verschil juist kan bijdragen aan een veiligere en prettigere omgeving voor alle kinderen.
Deskundigen herkennen dit gevoel
Pedagogen begrijpen de twijfel van Eva en herkennen haar dilemma ook bij veel andere ouders, omdat volgens NPO Ouders lichamelijke warmte belangrijk is voor de ontwikkeling van het kind, maar er tegelijkertijd ook ruimte moet blijven voor persoonlijke grenzen en duidelijke afspraken tussen ouders en professionals, om een gezonde balans te bewaren in de opvoeding en het welzijn van het kind te waarborgen.
“Het is niet verkeerd om genegenheid te tonen,” zegt opvoedcoach Marijke Blom, die veel met jonge gezinnen werkt. “Maar elk gezin heeft zijn eigen opvattingen over wat gepast is, en daar moeten professionals zorgvuldig naar luisteren en op aansluiten.”
Volgens de Onderwijsinspectie is het juist positief wanneer ouders dit soort onderwerpen bespreekbaar maken met de opvang. Het draagt bij aan duidelijkheid, creëert een open sfeer en helpt misverstanden tussen ouders en medewerkers te voorkomen.
Blom benadrukt dat professionele nabijheid niet betekent dat leidsters afstandelijk of koel moeten zijn. “Warmte kun je ook laten zien met woorden, humor en aandacht, bijvoorbeeld door echt te luisteren en kinderen serieus te nemen in wat ze zeggen,” legt ze uit, waarbij ze toevoegt dat dit vaak evenveel, zo niet meer, effect heeft dan fysieke genegenheid.
Verschillende visies
Niet iedereen denkt hetzelfde over dit onderwerp, merkt Eva in haar omgeving en in gesprekken met andere ouders. Sommigen vinden juist dat een kusje iets heel vanzelfsprekends is, een dagelijks teken van vertrouwen en verbondenheid tussen volwassenen en kinderen. Anderen daarentegen voelen zich ongemakkelijk bij het idee van volwassenen die kusjes geven aan kinderen en zien het juist als grensoverschrijdend gedrag. Het lijkt wel alsof er een duidelijke tweedeling is in de maatschappij wat betreft dit onderwerp.
Volgens Psychologie Magazine spelen cultuur en achtergrond een belangrijke rol in hoe mensen lichamelijke nabijheid ervaren. In Zuid-Europa is een kus bij begroetingen heel normaal, terwijl Noord-Europeanen vaak wat meer fysieke afstand houden in het dagelijks contact.
Eva groeide op in een nuchter gezin waar knuffels spaarzaam waren en zeker niet vanzelfsprekend. “Dat maakt misschien dat ik anders naar zulke gebaren kijk en zelf sneller een grens voel,” vertelt ze.
Ze vindt het belangrijk dat ieders grenzen gerespecteerd worden, zowel door ouders als door de verzorgers op de groep. “Wat voor mij goed voelt, hoeft voor een ander niet verkeerd te zijn, maar het is fijn als we er open en eerlijk over kunnen praten,” zegt ze, terwijl ze benadrukt dat zo’n gesprek bijdraagt aan begrip, veiligheid en een prettige sfeer voor alle betrokkenen.
Hoe pak je zo’n gesprek aan?
Eva wil het onderwerp graag bespreken, maar op een positieve manier en zonder enige vorm van verwijt of beschuldiging. Ze hecht veel waarde aan het respectvol overbrengen van haar boodschap en benadrukt dat ze de inspanningen van de ander waardeert. “Ik wil graag mijn grenzen aangeven, maar ik wil beginnen met het benadrukken van mijn waardering voor wat ze doen,” legt ze uit.
Volgens TNO is dat inderdaad een goede manier om gevoelige onderwerpen aan te pakken. Ouders die hun mening met waardering en begrip delen, krijgen vaak een open reactie en meer bereidheid van de andere kant om mee te denken.
Op Ouders van Nu wordt daarom aangeraden een persoonlijk gesprek te plannen in plaats van iets vluchtig bij de deur te zeggen. “Dat voorkomt dat woorden verkeerd worden begrepen en geeft ruimte om vragen te stellen,” legt een opvoeddeskundige uit die ouders begeleidt.
Eva overweegt tijdens het volgende oudergesprek het onderwerp rustig aan te snijden en haar gevoel open te delen. “Ik wil gewoon weten of we dezelfde verwachtingen hebben, zodat we samen op één lijn zitten en misverstanden kunnen voorkomen,” zegt ze, terwijl ze zich voorbereidt op een constructief en respectvol gesprek.
De balans tussen warmte en professionaliteit
In de kinderopvang wordt steeds meer aandacht besteed aan het creëren van een veilige omgeving waarin de emotionele behoeften van kinderen centraal staan. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) benadrukt het belang van kinderen die zich geliefd en verzorgd voelen in de opvang, evenals het behouden van het vertrouwen van ouders in de professionele omgeving.
Veel opvangorganisaties hebben tegenwoordig duidelijke gedragscodes voor lichamelijke interactie met kinderen. Deze codes zorgen ervoor dat medewerkers weten hoe ze warmte en genegenheid kunnen tonen zonder grenzen te overschrijden of zelfs maar de schijn daarvan te wekken.
Volgens de Brancheorganisatie Kinderopvang hoort daarbij vooral goede, structurele communicatie met ouders. Ouders kunnen hun mening en gevoel delen, terwijl medewerkers rustig uitleggen wat hun intenties zijn en welke afspraken binnen de organisatie gelden.
Op die manier ontstaat een sfeer waarin iedereen zich prettig, betrokken en serieus genomen voelt. “Het is waardevol om gezamenlijk te bespreken hoe we omgaan met genegenheid en nabijheid, en niet alles als vanzelfsprekend te beschouwen,” zegt Eva.
Hygiëne en dagelijkse zorg
Behalve emotie is ook hygiëne een belangrijke factor in de discussie over kussen en knuffelen. Het RIVM adviseert opvanglocaties om specifieke richtlijnen te volgen met betrekking tot lichamelijk contact en de verspreiding van ziektekiemen in alledaagse situaties, om zo het risico op ziekteoverdracht te minimaliseren en de gezondheid en veiligheid van zowel medewerkers als cliënten te waarborgen.
Niet omdat het verkeerd is om kinderen aan te raken, maar om gezonde gewoontes te bevorderen, de fysieke integriteit van kinderen te respecteren en risico’s bewust te beperken, wordt aanraking in sommige situaties ontmoedigd. “Een vriendelijk gebaar kan ook zonder aanraking, met vriendelijke woorden of een oprechte glimlach worden overgebracht,” aldus een woordvoerder, die het belang van persoonlijke grenzen benadrukt.
Veel kinderopvangcentra gebruiken tegenwoordig alternatieven voor traditionele begroetingen, zoals een vrolijke “high five” of een speelse “knuffel met toestemming”, waardoor de interactie tussen kinderen en volwassenen tegelijk speels en veilig blijft. Deze nieuwe aanpak helpt kinderen niet alleen zich op hun gemak te voelen, maar ook hun eigen grenzen en voorkeuren beter te leren kennen en te communiceren.
Eva vindt het een prettig en geruststellend idee dat de warmte behouden blijft, terwijl alles ook professioneel wordt geregeld en voor iedereen duidelijk en overzichtelijk is, zo vertelt ze tevreden.
Samen in gesprek
Het onderwerp roept veel reacties op bij andere ouders in Nederland, waarbij op online fora moeders en vaders schrijven dat ze hetzelfde hebben meegemaakt en soms met precies dezelfde vragen rondlopen als de persoon die het aanhaalt, waardoor er een gevoel van verbondenheid en solidariteit ontstaat tussen ouders die dezelfde uitdagingen en ervaringen delen.
Sommigen vinden het juist fijn dat leidsters liefdevol zijn en kinderen een kus geven wanneer ze troost nodig hebben. Anderen begrijpen Eva’s gevoel en waarderen dat ze het bespreekbaar maakt, omdat het ruimte biedt voor verschillen en persoonlijke grenzen.
Volgens Kinderopvangtotaal.nl is dit precies de richting waarin de sector zich ontwikkelt: meer openheid, overleg en aandacht voor de persoonlijke grenzen en verwachtingen van zowel ouders als kinderen.
Eva is blij dat ze niet de enige is die hierover nadenkt en vragen stelt. “Het gaat niet om kritiek, maar om duidelijkheid en vertrouwen, zodat iedereen weet waar hij aan toe is en zich veilig voelt,” zegt ze, opgelucht dat haar zorgen serieus worden genomen.
Warmte met respect
Voor Eva is het belangrijkste dat haar zoon zich op de opvang gelukkig en geliefd voelt, waarbij zij erop staat dat hij zich volledig vrij voelt om genegenheid te ontvangen, maar ook om grenzen te herkennen en duidelijk aan te geven wanneer iets niet prettig aanvoelt, zodat hij gezond en veilig opgroeit in een omgeving waar hij zich gewaardeerd en gerespecteerd voelt.
“Ik vind het belangrijk dat mijn zoontje leert dat vriendelijkheid in verschillende vormen bestaat. Een knuffel, een glimlach of een vriendelijk woord – dat is allemaal vorm van liefde. Hij moet leren om zijn gevoelens te herkennen en respecteren, zodat hij een empathisch persoon wordt die begrijpt dat vriendelijkheid belangrijk is voor verbinding met anderen.”
Eva benadrukt het grote belang van nauwe samenwerking en diepgaand begrip tussen ouders, leraren en andere betrokkenen bij het gezamenlijke streven naar het creëren van een veilige, ondersteunende en stimulerende omgeving voor kinderen, waarin zij alle ruimte krijgen om zich optimaal te ontwikkelen en te groeien.
Belangrijkste punten in het kort samengevat:
- Eva uit Utrecht merkte dat leidsters haar kind soms een kusje geven, waardoor ze zich begon af te vragen of dat wel past binnen een professionele opvangomgeving met duidelijke grenzen tussen zorg en intimiteit.
- Ze waardeert de warmte en betrokkenheid van de leidsters, maar vraagt zich af waar precies de grens ligt tussen lieve zorg, troost en te persoonlijke lichamelijke nabijheid van volwassenen naar haar kind.
- Deskundigen benadrukken dat affectie waardevol is voor kinderen, mits deze op een bewuste en professioneel verantwoorde manier wordt toegepast in de kinderopvang, met aandacht voor het kind, de situatie en de wensen van de ouders.
- Organisaties zoals de GGD, NJI en RIVM raden open communicatie, duidelijke gedragscodes en aandacht voor hygiëne en speekselcontact aan, zodat lichamelijk contact warm blijft en gezondheidsrisico’s zoveel mogelijk worden beperkt.
- Ouders kunnen gerust hun gevoel delen met de opvang om samen duidelijke afspraken te maken, zodat iedereen weet wat wenselijk en prettig is en kinderen zich veilig, gezien en gerespecteerd voelen.
DEEL NU: Ik vind het ongepast en vreemd dat de leidsters mijn kind kussen. Ik twijfel of het gepast is om mijn bezorgdheid hierover met de opvang te bespreken.
Deze tekst is met toewijding samengesteld door De Leukste Plaatjes, een dynamisch mediahuis dat zich specialiseert in het delen van verhalen die zowel verlichten als verrijken, vanuit de verste uithoeken van de aarde. Zorg dat je niets mist van onze boeiende updates door De Leukste Plaatjes te volgen op Facebook. Laat je meeslepen in een wereld vol betekenisvolle verhalen. 🌍✨ – Je kunt ons hier volgen: De leukste plaatjes
SPECTRUM Magazine Disclaimer:
Dit artikel is bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden en beschrijft algemene inzichten rond kinderopvang en opvoeding op hoofdlijnen. Het bevat geen juridisch, medisch of financieel advies en vervangt geen persoonlijk consult bij een deskundige. Alle informatie is gebaseerd op betrouwbare, actuele bronnen, naar beste weten samengesteld. Limitless Media Ltd. en SPECTRUM Magazine zijn niet verantwoordelijk voor persoonlijke keuzes op basis van deze inhoud. Voor advies op maat wordt aanbevolen contact op te nemen met erkende professionals of instellingen in uw eigen situatie.
Facebook Disclaimer:
Deze publicatie is bestemd voor lezers die oprecht geïnteresseerd zijn in opvoeding en maatschappelijke thema’s en daar bewust en zorgvuldig mee omgaan. Het vormt geen financieel advies en bevat geen aanbevelingen voor financieel, juridisch of professioneel handelen in individuele situaties.
Professionele referenties en bronnen:
- Gedragscodes in de kinderopvang – Nederlands Jeugdinstituut, 2023, met achtergrondinformatie over regels, professioneel handelen en veilige omgangsvormen in de kinderopvang. https://www.nji.nl/
- Ouderbetrokkenheid in kinderopvang en onderwijs – Universiteit Utrecht, 2022, onderzoek naar samenwerking tussen ouders en instellingen en de invloed daarvan op kinderen. https://www.uu.nl/
- Hygiënerichtlijnen voor kinderopvanglocaties – RIVM, 2024, praktische richtlijnen rond infectiepreventie, uitbraken en dagelijkse hygiëne in de kinderopvang. https://www.rivm.nl/