Na een drukke werkdag uitgebreid koken of nog snel de wasmachine aanzetten kan in de toekomst anders uitpakken voor je energierekening. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wil namelijk dat stroomgebruik tijdens drukke momenten relatief duurder wordt via de netkosten.
Het doel is om het elektriciteitsnet beter in balans te houden. In Nederland gebruiken steeds meer huishoudens tegelijk veel stroom, waardoor het netwerk op bepaalde uren extra actief wordt.
De ACM werkt daarom aan een nieuwe nettariefstructuur waarbij het tijdstip bepaalt hoeveel je betaalt voor het gebruik van het stroomnet. Het gaat dus niet om de prijs van de stroom zelf, maar om het netwerkdeel van de rekening.
Deze verandering moet huishoudens en kleine bedrijven stimuleren om apparaten juist buiten de drukste momenten te gebruiken. Zo kan het verbruik verschuiven naar rustigere uren en blijft het net beter benut.
Content:
Nieuwe regels voor netkosten
Netkosten zijn een vast onderdeel van iedere energierekening in Nederland. Deze kosten worden gebruikt voor onderhoud en uitbreiding van kabels, stations en transformatoren.
De ACM schetst nu de kaders voor een systeem waarin netgebruik op piekmomenten hoger kan uitvallen dan op rustige momenten. Leveranciers en netbeheerders moeten daarna hun systemen en contracten aanpassen.
Voor huishoudens is dit een nieuwe stap. Grootverbruikers hebben al langer tijdsgebonden tarieven die gekoppeld zijn aan het hoogspanningsnet.
Voor kleinverbruikers wordt het ingewikkelder, omdat netbeheerders beter moeten kunnen zien wat er lokaal gebeurt. Slimme meters en digitale systemen spelen hierbij een grote rol.
Waarom dit plan nodig is
Het Nederlandse stroomnet wordt intensiever gebruikt door de snelle groei van warmtepompen, elektrische auto’s, zonnepanelen en grote datacenters. Steeds meer mensen stappen over van gas naar elektrische oplossingen, waardoor de vraag in woonwijken stijgt.
Zonnepanelen zorgen daarnaast voor momenten met veel teruglevering. Het net moet dus zowel pieken in verbruik als pieken in aanbod kunnen verwerken.
Op steeds meer plaatsen is de capaciteit beperkt beschikbaar. Daardoor moeten sommige projecten langer wachten op aansluiting of uitbreiding, wat invloed heeft op woningbouw en bedrijven.
Netuitbreiding blijft noodzakelijk, maar uitbreiding kost jaren. Slimmer omgaan met het bestaande net kan daarom sneller extra ruimte geven.
TenneT geeft een belangrijk signaal
Netbeheerder TenneT benadrukt al langer dat de capaciteit in sommige regio’s bijna volledig benut wordt. In provincies zoals Utrecht, Gelderland en Flevoland kan later dit jaar een tijdelijke aansluitpauze ontstaan voor woningen en kleine bedrijven.
TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet en speelt een centrale rol in de energietransitie. Door groei van stroomvraag worden knelpunten sneller zichtbaar.
Netbeheerders kijken daarom ook naar praktische oplossingen op korte termijn, zoals het slimmer aansturen van laadpalen en het spreiden van gebruik. Lokale opslag en flexibele systemen kunnen daarbij helpen.
Wanneer is het het drukst?
De piekuren liggen meestal in de ochtend tussen 07.00 en 09.00 uur en in de namiddag en avond tussen 16.00 en 21.00 uur. Dit zijn momenten waarop veel mensen tegelijk koken, wassen en apparaten gebruiken.
Ook elektrische voertuigen worden vaak juist dan opgeladen. Het gelijktijdige gebruik van meerdere zware apparaten zorgt voor hogere belasting op het net, vooral in woonwijken.
Overdag is de vraag vaak lager en ’s nachts is het verbruik meestal het rustigst. Netbeheerders willen daarom stimuleren dat gebruikers hun verbruik meer spreiden over de dag.
Rustige uren bieden meer ruimte
Buiten de piekuren is er vaak meer ruimte op het stroomnet. Denk aan laat in de avond, midden in de nacht of overdag bij veel zon.
In zonnige uren kan er zelfs extra aanbod zijn door zonnepanelen. Dat maakt deze momenten aantrekkelijk voor flexibel gebruik.
Het nieuwe systeem richt zich vooral op netkosten, niet op de stroomprijs zelf. Toch kan het samen invloed hebben op de totale rekening.
Huishoudens met flexibele apparaten kunnen hiervan profiteren door slim te plannen. Wasmachines en vaatwassers kunnen vaak zonder moeite later draaien.
Wanneer gaat dit in?
De nieuwe nettarieven voor huishoudens gaan op zijn vroegst pas in 2028 in. Eerst moet ACM dit jaar de regels officieel vastleggen.
Daarna moeten netbeheerders en energieleveranciers hun systemen aanpassen. Dit proces kost tijd omdat het om miljoenen aansluitingen gaat.
De exacte indeling van spits- en dalmomenten is nog niet bekend. Netbeheerders en leveranciers krijgen ruimte om regionaal maatwerk te leveren.
Tot die tijd blijft het huidige systeem gelden, maar huishoudens kunnen zich alvast voorbereiden.
Wat betekent dit voor jouw rekening?
Als je vooral tijdens piekuren veel stroom gebruikt, kan het netwerkdeel van je kosten hoger uitvallen. Wie slim plant en gebruik spreidt, kan juist voordeel behalen.
Het gaat vooral om het vermijden van grote gelijktijdige vermogenspieken. Wanneer meerdere zware apparaten tegelijk draaien, vraagt dat extra capaciteit.
Huishoudens met elektrische auto’s hebben vaak veel flexibiliteit in laadtijd. Ook boilers en thuisbatterijen kunnen helpen om energie tijdelijk op te slaan.
Het systeem beloont gebruikers die kunnen meebewegen met rustige momenten op het net. Energieleveranciers zullen waarschijnlijk nieuwe contractvormen ontwikkelen om dit makkelijker te maken.
Slim omgaan met apparaten
Veel moderne apparaten hebben een starttimer. Ook kun je slimme stekkers gebruiken of apps van energieleveranciers.
Hiermee kun je apparaten automatisch laten draaien op rustige momenten, zonder dat je er zelf steeds aan hoeft te denken. Elektrische auto’s bieden vrijwel altijd een laadschema in de app.
Slimme thermostaten kunnen warmtepompen efficiënter laten werken. Door kleine aanpassingen kun je al verschil maken, zonder comfort te verliezen.
Flexibel verbruik wordt een belangrijk onderdeel van het toekomstige energiesysteem.
Elektrische auto’s en laadpalen
TenneT pleit ervoor om openbare laadpalen tijdens piekuren langzamer te laten laden of tijdelijk te pauzeren. Op sommige plekken gebeurt dat al.
Zo blijft er meer capaciteit beschikbaar voor iedereen en wordt het net beter verdeeld. Voor thuisladen geldt dat veel mensen ’s nachts kunnen laden wanneer het rustiger is.
Auto’s en laadpalen kunnen steeds vaker communiceren met tarieven. Daardoor wordt automatisch laden op gunstige momenten mogelijk.
Aansluitpauze als duidelijk signaal
De mogelijke aansluitpauze laat zien hoe belangrijk het is om het net goed te benutten. Nieuwe woningen en bedrijven hebben elektriciteit nodig voor groei en verduurzaming.
Netbeheerders investeren daarom volop in uitbreiding van kabels en stations. Toch duren zulke projecten vaak jaren, waardoor slim gebruik op korte termijn extra waardevol is.
Door vraag te spreiden kan hetzelfde netwerk meer aan. Lokale opslag en digitale sturing helpen daarbij.
Leveringszekerheid na 2030
Volgens TenneT blijft Nederland tot en met 2030 voldoende leveringszekerheid houden. Daarna wordt het systeem krapper doordat vraag stijgt en duurzame productie wisselt met wind en zon.
Voor 2033 verwacht TenneT gemiddeld 12,6 uur beperkte beschikbaarheid per jaar. Dit laat vooral zien hoe belangrijk flexibiliteit en uitbreiding worden.
Batterijen, waterstof en slimme netten kunnen bijdragen aan stabiliteit. Tijdgebonden nettarieven passen in deze ontwikkeling en stimuleren gebruikers om mee te bewegen.
Wat kun je nu al doen?
Voorlopig verandert er nog niets op je energierekening. Maar het is wel handig om alvast bewuster te kijken naar je energieroutine.
Een vaatwasser kan later starten zonder moeite en ook wasmachines kun je plannen buiten de piekuren. Elektrische auto’s kunnen vaak ’s nachts laden.
Slimme apps geven inzicht in verbruik per uur. Door spreiding blijft het netwerk stabieler en wordt duurzame energie beter benut.
Flexibel gebruik wordt zo een normaal onderdeel van het dagelijks leven, waardoor elektriciteit comfortabel en efficiënt beschikbaar blijft.
Unieke key-points
- ACM wil netkosten tijdsafhankelijk maken om piekbelasting te spreiden
- Drukke momenten liggen vooral tussen 07.00–09.00 en 16.00–21.00
- Rustige uren bieden meer ruimte en kunnen aantrekkelijker worden
- Invoering wordt op zijn vroegst verwacht in 2028
- Slim plannen van wassen, koken en laden kan huishoudens voordeel opleveren
- TenneT geeft signalen over regionale capaciteitsdruk en aansluitpauzes
- Flexibiliteit en slimme technologie worden steeds belangrijker in de energietransitie
SPECTRUM Magazine disclaimer en aansprakelijkheidsverklaring
Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatie en journalistieke doeleinden. SPECTRUM Magazine geeft geen garanties over volledigheid, actualiteit of geschiktheid van de genoemde informatie voor individuele situaties. De inhoud vormt geen financieel advies, geen juridisch advies en geen medisch advies. Lezers wordt aangeraden om bij belangrijke beslissingen altijd professioneel advies in te winnen bij een erkend financieel adviseur, jurist of medisch specialist. SPECTRUM Magazine en de redactie aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele gevolgen, directe of indirecte schade of beslissingen die worden genomen op basis van deze publicatie. Dit artikel is niet bedoeld als aanbeveling voor investeringen, contractkeuzes of andere financiële handelingen. Voor Facebook en andere sociale media geldt dat deze content wordt gedeeld ter informatie voor geïnteresseerde lezers en niet als financieel advies of persoonlijke aanbeveling.